Boeing

Latest Update – April 17th, 2019

Genel Bakış

Manevra Karakteristikleri Takviye Sistemi (MCAS) uçuş kontrol kaideleri, 737 MAX uçaklarının yunuslama istikrarını sağlayarak diğer 737 modelleri gibi algılanması ve uçması için tasarlanmış ve sertifikalandırılmıştır.

MCAS, manuel uçuşta, uçakların flap’leri açık halde ve yüksek hücum açısında (AOA) devreye girmek üzere tasarlanmıştır.

Boeing, MCAS yazılımına, hücum açışı sensörlerinin yanlış veri sağlaması halinde ek güvenlik katmanları sağlayacak bir güncelleme geliştirmiştir. Bu yazılım güncellemesi, yüzlerce saat analizin, laboratuvar testlerinin, bir simülatör uçuşunun ve uçuş sırasında sertifika testi için Federal Havacılık İdaresi yetkililerinin gözlemci olarak bulunduğu iki test uçuşunun sonucu ortaya çıkmıştır.

Söz konusu ek güvenlik katmanları şunları içermektedir:

  • Uçuş kontrol sistemi, bundan böyle iki hücum açısı sensöründen gelen girdileri karşılaştıracaktır. Flap’ler kapalıyken sensörler arasındaki uyuşmazlık 5,5 derece ve üstündeyse, MCAS devreye girmeyecektir. Uçuş güvertesi panelindeki bir gösterge ile pilotlar bilgilendirilecektir. 
  • Eğer MCAS normal olmayan koşullarda devreye girerse, her yüksek hücum açısı durumunda sadece bir girdi sağlayacaktır. Artık MCAS’ın birden fazla girdi sağlamasını gerektirecek bir durum bulunmamaktadır.
  • MCAS hiçbir zaman pilotun uçuş mürettebatının kolu geri çekmesiyle karşı koyabileceğinden fazla stabilizer komutu veremeyecektir. Pilotlar her zaman MCAS’ı devre dışı bırakarak uçağı manuel olarak kontrol etme imkanına sahip olacak.

Bu güncellemeler, normal olmayan uçuş koşullarında mürettebatın iş yükünü azaltmaya ve hatalı veriler yoluyla MCAS’ın devreye girmesini engellemeye yöneliktir.

Yazılım güncellemesinin sertifikalandırılması hususunda FAA ve diğer düzenleyici kuruluşlarla birlikte çalışmaya devam etmekteyiz.

Eğitim

Pilotların, Boeing 737 tipi uçağı kullanabilmek için 21 veya daha fazla gün boyunca eğitmen önderliğinde akademik eğitimlerini ve simülatör eğitimlerini tamamlamaları gerekmektedir. Bilgisayar temelli eğitim (CBT) ve kullanım kılavuzları, NG ve MAX eğitimleri arasındaki farklılıklar arasındadır.

Boeing, bilgisayar temelli eğitimi, yazılım güncellemesini yansıtacak şekilde güncellemiştir. Onaylandıktan sonra güncellemeye tüm 737 MAX pilotları erişebilecektir. Bu kurs, 737 pilotlarının MCAS işlevi dahil olmak üzere 737 MAX speed trim sistemini, ilgili mevcut mürettebat prosedürlerini ve ilgili yazılım değişikliklerini daha iyi anlamaları için tasarlanmıştır.

Pilotların ayrıca şu belgeleri incelemeleri gerekecektir:

  • Uçuş Mürettebatı Operasyonları Kullanım Kılavuzu
  • Güncellenmiş Speed Trim Başarısızlığı Normal Olmayan Kontrol Listesi
  • Gözden Geçirilmiş Hızlı Başvuru El Kitapçığı

737 MAX Uçuş Güverte Göstergeleri

737 MAX’ın güvenli ve verimli operasyonu için gereken tüm birincil uçuş bilgileri temel hat birincil uçuş göstergesinde verilmiştir. Uçağın güvenli ve verimli operasyonu için mürettebat prosedürleri ve eğitimi uçağın yatış (roll) ve yunuslama (pitch) irtifasına, irtifaya, burun yönü (heading) ve dikey hızına odaklanmakta olup, bu göstergelerin hepsi birincil uçuş göstergesine entegre edilmiştir. Tüm 737 MAX uçakları bu verileri pilotların eğitimi ve pilotların kullanmak üzere eğitim aldığı temel enstrüman tarama deseniyle uyumlu bir biçimde göstermektedir.

Hücum açısı göstergesi (AOA), uçuş mürettebatına ek bilgi sağlamaktadır. Hücum açısı uyumsuzluğu (AOA disagree), pilotun ve yardımcı pilotun göstergelerinde hava hızı ve irtifa farklılıklarının olası nedenini anlamaya yönelik bağlam vermektedir. Bu özelliklere dair bilgiler hücum açısı sensörlerinde (AOA sensors) verilmektedir.

Uçuş sırasında pilotların gerçekleştirebileceği hiçbir eylem veya prosedür, hücum açısına dair bilgi gerektirmemektedir.

 

Önemli Tanımlar

Manevra Karakteristikleri Takviye Sistemi (MCAS) – Uçak kontrol karakteristiklerini geliştirmek ve yüksek hücum açılarında yunuslama eğilimini düşürmek için  737 MAX modelinde uygulanan uçuş kontrol kaidesi.

Hücum Açısı (AOA) – Uçağın yatay açısı (burun yönünde) ve gelen rüzgâr yönü arasındaki fark

Hücum Açısı Sensörü/Kanatçığı - Uçağın dışında bulunan, hücum açısı bilgilerini ölçerek bilgisayar sistemlerine aktaran donanım; aynı zamanda hücum açısı kanatçığı olarak da tanımlanmaktadır.

Hücum Açısı Uyumsuzluğu - Yazılım tabanlı, uçuş mürettebatını sağ ve sol hücum sensörlerinin uyumsuzluk yaşaması durumunda uyaran bilgilendirme sistemi. Bu sistem pilotlara uçuş verilerindeki uyumsuzlukları konusu bilgi verebilir ve bu bilgileri bakım kayıt defterine aktarır.

Hücum Açısı Göstergesi - Uçuş personeline birincil uçuş  ekranı aracılığıyla hücum açısı bilgilerini aktaran yazılım tabanlı bilgilendirme sistemi. Müşterilere opsiyonel olarak sunulan bir sistemdir.

Kontrol Kaidesi - Uçuş kontrol fonksiyon veya görevlerine yerine getiren bir dizi yazılım

Uçuş Mürettebatı Operasyonları Kullanım Kılavuzu (FCOM) - Tamamlayıcı operasyon bilgileri

Uçuş Operasyonları Teknik Bülteni (FOTB) - Bütünleyici teknik bilgileri

Speed Trim Sistemi – Birden fazla bileşeni kullanarak gerekli durumlarda ek hız veya yunuslama dengesi sağlayan sistem.